ภาวะโลหิตจางในเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ และการแก้ไขโดยรูปแบบการดูแลเฉพาะปัญหา ^[C]

ภาวะโลหิตจางในเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ และการแก้ไขโดยรูปแบบการดูแล   เฉพาะปัญหา 

วิลาภรณ์ สิทธิโชคสกุลชัย วท.ม.,   ธัญญารัตน์ สอาดโอษฐ์ พย.บ.

เบญจมาศ พรน้อย วท.บ.,   วารี อาจหาญ พย.บ.

กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์

ความเป็นมา : ภาวะโลหิตจางเป็นเครื่องบอกเหตุว่า มีโรคหรือสาเหตุซ่อนอยู่ซึ่งต้องค้นหาสาเหตุ รักษาอย่างถูกต้อง เป็นปัญหาทางการแพทย์ที่สำคัญ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาสถานการณ์และผลดำเนินการแก้ไขภาวะโลหิตจางโดยรูปแบบการดูแลเฉพาะปัญหาของเจ้าหน้าที่

รูปแบบการศึกษา : การศึกษาเชิงพรรณนา

สถานที่ศึกษา : โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์

วิธีการศึกษา : ศึกษาในเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการตรวจสุขภาพประจำปี 2552 และมีภาวะโลหิตจาง 204 คน  โดยรวบรวมข้อมูล เพศ อายุ ลักษณะงาน ประวัติการเจ็บป่วย การใช้ยาที่มีผลต่อภาวะโลหิตจาง การมีประจำเดือน ประวัติการเสียเลือดใน 3 เดือน การสัมผัสสารเคมี การรับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์       สุกๆดิบๆ การสวมรองเท้าและการอดนอน โดยศึกษาเลือดฮีโมโกลบิน ฮีมาโตคริต จำนวนเม็ดเลือดแดงและขนาดเม็ดเลือดแดง2ครั้ง ก่อนและหลังพบแพทย์ ห่างกันอย่างน้อย 3 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่างค่าเฉลี่ยของผลเลือดโดย t-test ที่ค่าความเชื่อมั่นไม่น้อยกว่าร้อยละ95

ผลการศึกษา : เจ้าหน้าที่ที่ตรวจสุขภาพประจำปีและมีภาวะโลหิตจาง 204คน เป็นเพศหญิง ร้อยละ98.5   อายุเฉลี่ย 38 ปี ส่วนใหญ่เป็นพยาบาล มีประวัติเป็นพาหะธาลัสซีเมียร้อยละ 15.7 ไม่มีผู้ที่ใช้ยาที่มีผลกับภาวะโลหิตจาง มีประจำเดือนก่อนตรวจ 1 สัปดาห์ร้อยละ 32.4 ใน 3 เดือนที่ผ่านมาส่วนใหญ่ไม่มีการ       เสียเลือดจากการผ่าตัด บริจาคเลือดและคลอดบุตร ส่วนใหญ่ไม่เคยสัมผัสรังสีเอ็กซเรย์ เตรียมยามะเร็ง เบนซิน มีพฤติกรรมเสี่ยงรับประทานอาหารเนื้อสัตว์สุกๆ ดิบๆ ร้อยละ 24.4 มีการอดนอนในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาร้อยละ56.9 พบผู้เป็นพาหะธาลัสซีเมียรายใหม่30คน ซีดจากขาดธาตุเหล็กรายใหม่ 137 คน              เมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยผลเลือดก่อนและหลังพบแพทย์รับการรักษา พบว่าค่าเฉลี่ยของฮีมาโตคริตและขนาดเม็ดเลือดแดงมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนฮีโมโกลบินและจำนวนเม็ดเลือดแดงไม่มีความแตกต่างกัน

ข้อสรุปและข้อเสนอแนะ : ควรมีการปรับปรุงแนวทางการดูแลภาวะโลหิตจางในเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ โดยมีการติดตามประเมินผลเป็นระยะ กระตุ้นเตือนให้เห็นความสำคัญในการปฏิบัติตัว

คำสำคัญ : ภาวะโลหิตจาง ตรวจสุขภาพประจำปี