การใช้กรวยรองเก็บปัสสาวะส่งตรวจเพาะเชื้อเพื่อลดการปนเปื้อน โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

การใช้กรวยรองเก็บปัสสาวะส่งตรวจเพาะเชื้อเพื่อลดการปนเปื้อน โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

ฐิตินันท์  สุดใจ ป.พส.เกศแก้ว  ทองศิริ ป.พส. กาญจนาพร  เจริญเรืองเดช ป.พส.

เอื้ออิศรา  อยู่เจริญกิจ ป.พส. รัชนี  สีสุข ป.พส. จันทณา  อิ่มอยู่ พย.ม. อรพิน  ศรีสมบัติ พย.ม.

เปรมจิตร  แก้วมูล พย.ม. ไกรสิน  เกิดส่ง ป.พส. รุจิพัชร  ชมสา ป.พส. รัตติยา  ร่าเริง ป.พส.

กลุ่มงานพิเศษ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การเพาะเชื้อปัสสาวะ เป็นส่วนหนึ่งของการวินิจฉัยหาสาเหตุการติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ เทคนิคการเก็บปัสสาวะโดยทั่วไปยังมีการรายงาน mixed organism ไม่สามารถแปลผลการตรวจได้ ทำให้จำเป็นต้องตรวจซ้ำ สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายและทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาล่าช้า

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการใช้กรวยรองเก็บปัสสาวะส่งตรวจเพาะเชื้อเพื่อลดการปนเปื้อน และสำรวจลักษณะที่อาจเกี่ยวข้องกับการพบ mixed organism

รูปแบบการศึกษา: retrospective cohort study

สถานที่ศึกษา: โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

วิธีการศึกษา: ศึกษาผู้ป่วยที่รับการรักษาที่หอผู้ป่วยพิเศษ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์และแพทย์มีคำสั่งส่งปัสสาวะตรวจเพาะเชื้อ รวบรวมข้อมูลลักษณะทั่วไปและผลการตรวจ ในกลุ่มทดลองในช่วงเดือน พฤษภาคม-สิงหาคม 2552 โดยเก็บปัสสาวะแบบการใช้กรวยรอง ส่วนกลุ่มที่ควบคุมเลือกผู้ป่วยที่แพทย์ส่งปัสสาวะตรวจเพาะเชื้อ ทุกรายในหอผู้ป่วยพิเศษ โดยรวบรวมข้อมูล จากทะเบียนในช่วงเดือนมกราคม-เมษายน 2552 บันทึก เพศ อายุ ระยะเวลาเก็บตรวจ วิธีเก็บและผลการเพาะเชื้อ วิเคราะห์เปรียบเทียบลักษณะของ specimen ที่พบ mixed organism และ isolate organism หรือ no growth ด้วยสถิติ exact probability test และวิเคราะห์ความเสี่ยงสัมพัทธ์ของปัจจัยด้วยการถดถอยพหุแบบ   ลอจิสติก

ผลการศึกษา: การเก็บปัสสาวะแบบเดิม พบ mixed organism ร้อยละ 47.4 ส่วนการเก็บปัสสาวะแบบใช้กรวยรอง พบ mixed organism ร้อยละ 33.3 (p=0.012) เพศหญิงพบ mixed organism มากกว่าเพศชาย (46.9% และ 34.6%, p=0.028) กลุ่มอายุ 21-60 ปี พบ mixed organism น้อยกว่า กลุ่มอายุน้อยกว่า 21 ปีและกลุ่มอายุมากกว่า 60 ปี (33.6%,55.9% และ 44.7%, p=0.027) เมื่อปรับความแตกต่างด้วยการวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบลอจิสติก การเก็บปัสสาวะแบบการใช้กรวยรอง ลดโอกาสพบ mixed organism เหลือ 0.40 เท่า (0.23-0.71, p=0.002) ลักษณะที่เพิ่มโอกาสพบ mixed organism คือ เพศหญิงและกลุ่มอายุน้อยกว่า 21 ปี

สรุปและข้อเสนอแนะ: ควรใช้อุปกรณ์กรวยรองรับปัสสาวะก่อนบรรจุเพื่อป้องกันการสัมผัสภาชนะและลดการปนเปื้อนเชื้อ โดยเฉพาะในผู้ป่วยเพศหญิง กลุ่มอายุน้อยกว่า 21 ปี ควรให้คำแนะนำอย่างชัดเจน เนื่องจากเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิด mixed organism ได้มากกว่า

คำสำคัญ: กรวยรอง การปนเปื้อน การเก็บปัสสาวะ ตรวจเพาะเชื้อปัสสาวะ mixed organism