นักกฎหมายกับความธรรมดา                                            อาจารย์โกญจนาท  เจริญสุข นบ.นม(กฎหมายธุรกิจ)                                     อาจารย์ประจำ  คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกริก                                         ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐      ถ้าจะกล่าวถึงความธรรมดานี้หลายคนก็คงจะรู้สึกถึงความคุ้นเคยและเคยชินเป็นอันมากหลายคนได้ก็คงพูดเป็นสิ่งที่ติดปากว่า ก็เป็นแค่นั้นไม่มีอะไร ก็แค่ธรรมดา และถ้าจะกล่าวถึงความธรรมดาที่เป็นสิ่งธรรมดาของโลกก็คงจะหนี้ไม่พ้น เทวทูต ๔ คือ การเกิด การเจ็บ การแก่ การตาย โดยเฉพาะ การตายนี่ละที่ทำให้เราเห็นถึงความเป็นธรรมดา เป็นอนิจจังไม่เที่ยงแท้แน่นอน สิ่งนี้จะถือว่าเป็นธรรมดาหรือไม่นั้นน่าจะอยู่ที่แต่ละบุคคล ดูจากการที่เราไปร่วมงานศพ หรืองานเผ่าศพ ถ้าเรามองให้มันเป็นประโยชน์ต่อพวกเราในฐานะของนักกฎหมายก็คงจะเป็นประโยชน์แก่ตนมิใช่น้อย เหมือนกับที่ท่านพุทธทาสภิกขุได้กล่าวถึงเรื่องการที่เราได้ไปเผาศพ หรืองานเผาศพ นี้เรียกว่า การทำกุศล มิใช่เป็นการทำบุญ เหตุว่าเป็นโอกาสที่จะสามารถฉลาดในการที่จะได้ศึกษาหัวใจของพระพุทธศาสนา คือ เรื่อง "ตถา" ความเป็นเช่นนั้นมีอยู่ทั่วสากลจักรวาล จากเรื่องนี้เองที่เราต้องกลับมาพิจารณาในฐานะนักกฎหมายอย่างผู้ที่มีคุณธรรม และมีปัญญาอย่างยิ่งยวดกล่าวคือว่า ถ้านักกฎหมายทุกคนเห็นว่าทุกอย่างนั้นเป็นเช่นนั้นเองเป็นธรรมดา เราก็จะไม่ยึดมั่นถือมั่น แต่ถ้าเรามองว่าไม่เป็นธรรมดา มันก็จะทำให้เรายึดติด มนุษย์ชองสิ่งพิเศษ ไม่ชอบของธรรมดาเลยทำให้มันต้องยึดติด ถ้ากินอาหาแล้วบอกว่ามันธรรมดา ก็จะรู้สึกว่าเฉยๆ ไม่เป็นทุกข์ไม่เป็นร้อน เหมือนว่าธรรมดาแล้วก็จะไปแสวงหาไม่ปล่อยว่าเช่นว่านั้น เหมือนกันกับโทรศัพท์มือถือถ้าเป็นรุ่นที่เราไม่ชอบ ไม่สนใจ หรือคนอื่นไม่บอกว่าดี วิเศษแล้ว เราก็จะเฉยๆ รู้สึกว่ามันเป็นสิ่งธรรมดา ไม่มีอะไรพิเศษ หรือไม่พิเศษอะไรเลย เช่นนี้จะเห็นได้ว่าเพราะมนุษย์มีจิตปรุงแต่ง ทึกทักเอาสิ่งที่มันเป็นธรรมดา มาเป็นสิ่งวิเศษ ยึดติด ยึดมั่นแล้วก็จะก่อให้เกิดความทุกข์ (ไม่เป็น ตถา) ทำให้เราต้องมาสู่กระบวนการในการที่จะลดละ เลิก ที่มัน คือ ของธรรมดา ไม่มีอะไรที่ไม่เกิดแล้วไม่ดับ ทุกๆสิ่งอย่างย่อมมีเกิดแลมีดับไปเป็นธรรมดา ขอให้ทุกๆ คนมองว่าสิ่งเหล่านี้เป็นของธรรมดา แล้วจะทำให้มันเป็นธรรมดาได้อย่าง ก็ทำให้เห็นว่าทุก ๆ สิ่งอย่างเหล่านี้มีมากมายไปหมด ทุกคนมีเหมือนกัน ไม่มีคนใดคนหนึ่งมี มองจุที่มันธรรมดา แล้วก็จะเห็นความเป็นธรรมดา ก็อาทิเช่น การมองลูกปิงปอง สีดำ ในกลุ่มลูกปิงปองสีขาว ถ้าเราจะมองให้เห็นว่ามันเป็นธรรมดาก็ได้ มันไม่ธรรมดาก็ได้ คือ ถ้าเรามองที่สีก็จะเห็นว่าสีขาวเยอะกว่า สีดำ ก็ทำให้ดำเป็นขาวเสียมันก็ธรรมดา หรือทำให้ขาวเป็นดำเสียมันก็ธรรมดา แต่ถ้าจะให้ธรรมดาที่สุดเลยก็คือ ไม่มีสีขาว หรือสีดำเลย แต่หากมันคือ ลูกปิงปองที่กลม ๆ เหมือนกัน หาได้เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมไม่ เช่นนี้จากสิ่งที่หลายคนมองว่าไม่ธรรมดา มันก็สามารถกลายเป็นธรรมดาได้ เช่นกันทั้งสิ้นเศรษฐี หรือยาจก ก็เป็นธรรมดาได้เช่นกัน ถอดสิ่งที่ไม่เหมือนออกไป มันก็ธรรมดาได้เช่นกัน หาจุดที่เหมือนกันมันก็ธรรมดาได้ เช่นกัน อย่างนี้มันอยู่ที่ ดวงตาแห่งการมองที่เป็นธรรมดา ดวงตาธรรม ที่เป็นธรรมดา ไม่มีแตกต่างในความเหมือนกัน เช่นเดียวกันในการตัดสินคดีความศาล หรือการว่าคดีของนักกฎหมาย เราอย่ามองว่าบุคคลนั้นเป็นใคร มีความผิดปกติ โดดเด่น หรือแตกต่างหรือไม่ เป็นขุนนาง ข้าราชการ หรือมหาเศรษฐี ถ้าเอาสิ่งสมมุติพิเศษออก มันก็ธรรมดาเช่นเดียวกันกับคนทุกคน เราดูเพียงแค่การกระทำ อย่าดูว่าเขาคือใคร มีความสำคัญ หรือสัมพันธ์อย่างไร ผิดให้เป็นผิด ถูกให้เป็นถูก แต่ถ้าลงโทษ หนักเบา คอยมาพิจารณาว่าสิ่งติดตามตัวเขามานั้น คือกรรมดี หรือพฤติกรรมที่มันดี แต่หาได้เอาไปลบล้างความผิด หากแต่เอาไปลบล้าง หรือลดโทษได้เท่าแค่เพียงนั้น ทุกอย่างต้องเป็นไปตามธรรมชาติ เป็นไปตามธรรมดาหากฝ่าฝืน หรือ แหกกฎธรรมชาติไปแล้วไซร้ มันก็จะทำให้การติดสินคดี หรือการพิจารณาคดี ไม่เป็นไปตามธรรมนองคลองธรรม อย่าเห็นเหตุอย่างอื่นที่จะนำมายึดเป็นตัวตนของตน เพื่อโน้มนำไปสู่การตัดสินใจที่เข้าข้างตนเอง หรือบุคคลอื่น วางตัวให้เป็นธรรมดา วางเฉย (แต่อันนี้ไม่ได้อยู่เฉยๆ) คิด ตรึกตรอง วิตก และตระหนักให้มาก เพื่อจักดำรงความสมบูรณ์ แห่งความธรรมดา หรือ ตถา เช่นว่านั้นเอง สุดท้ายนี้จากการที่เราเป็นนักกฎหมาย หรือกำลังจะเป็นนักกฎหมายในอนาคตอันใกล้นี้ ขอให้ทุกๆ คนดำรงตนให้เป็นไปตามธรรมดา เป็นกลาง เพื่อเป็นพื้นฐานในการวัดความธรรมดาออกจากสิ่งที่ไม่ธรรมดา ถือความถูกต้องเป็นธรรมดา กฎเกณฑ์ คือสิ่งธรรมดา แล้วจะสามารถทราบว่าสิ่งใดถูก หรือสิ่งใดไม่เป็นไปตามกฎหมาย (ที่ธรรมดา) อย่าวางตนให้สิ่งแวดล้อมมาเป็นตัวกำหนดเรา แต่ข้อให้เราเป็นสิ่งวัดสิ่งแวดล้อมคงจะดีกว่ากระมัง

2008-06-10T04:19:17+07:00

2008-10-15T16:50:58+07:00

599